Oksana İzzətlə klipə çəkilir

Müğənni İzzət Bağırov yeni klip çəkdirir. Klipin rejissoru, tanınmış klipmeyker Nail Naiboğlunun show-biznes.az-a verdiyi məlumata görə, bu dəfə İzzətin "Dünya" adlı mahnısı ekranlaşdırılacaq. Bilgəh və Mərdəkan kəndlərində aparılacaq çəkilişlərdə müğənninin tərəf müqabili məşhur rəqqasə Oksana Rəsulova olacaq. N.Naiboğlu həmçinin bildirib ki, Türkiyənin VMC şirkəti ilə müqavilə imzaladığı üçün bu klip də Türkiyə klip bazarının formatlarına uyğun formada çəkiləcək. Qeyd edək ki, klipin süjeti məhəbbət alovunda yananve bir-birne həsrət qalan iki gəncin nakam sevgisindən ibarət olacaq.

Show-biznes.az

Dəqiq, qərəzsiz və vicdanlı, yaxud “Sizin məşuqəniz varmı?”

Bu ölkədə ən kasıb insanın da cibində ən azı bir mobil telefon, evində isə köhnə də olsa bir televizor mütləq var. Bu ölkədə ən kasıb insan da əlinə imkan düşən kimi mütləq bir “tarelka” antenn alıb eyvanına bərkidir ki, canını milli məzhəkə televiziyalarından qurtarsın. Vay o adamların halına ki, bir “tarelka” almağa da imkanı çatmır. O zaman məcburdur gic seriallara, əttökən verilişlərə, hər gün ekrandan evlərə soxulan, bəli məhz soxulan bəzi simasız aparıcılara baxsın, onların meymun kimi əl-qol atmasına, şit-şit gülüşlərinə, qəfildən çıxardıqları Tarzana bənzər əcaib səslərinə qulaq assın. Bizim də əlimizdən yazmaq gəlir, amma nə qədər yazırıq, başa salmağa, normal televiziya necə olmalıdır izah etməyə çalışırıqsa xeyri yoxdur, kor tutduğunu buraxmadığı kimi bunlar da “çevir tatı, vur tatı” elə hər gün eyni qaydada, eyni səviyyəsiz, gic və düşük mövzuları müzakirəyə çıxarırlar, biz tənqid etməkdən, bunlar isə tamaşaçının zəhləsini tökməkdən yorulmurlar. Amma əsas budur ki, tənqiddən nəticə çıxarmasalar da açıq-aşkar etiraz da etmirlər, yəni bir növ fikrimizin, yazdıqlarımızın həqiqiliyini qəbul etmiş olurlar. Bu özü də müsbətə doğru bir addım kimi sevindiricidir.

Ötənlərdə televiziya haqqında geniş bir yazı yazdım, fikirlərimlə razılaşanlar da oldu, razılaşmayanlar da. Amma razılaşmayanlar bilirsiz nəyə irad bildirirdilər? ANS-in “Günəbaxan” verilişi və onun özünü Turan İbrahimov kimi təqdim edən məlum aparıcısı haqqında çox yumşaq tənqidi fikirlər yazdığıma görə. Oxucu tamaşaçı kimi daha sərt və kəskin tənqid gözləyirmiş. Ona görə də, indi Turanın məlum “köynək qalmaqalı”na görə bir növ özümü günahkar bilirəm ki, əgər o vaxt oxucunun arzu etdiyi kimi yazsaydım bəlkə də Turan nəticə çıxarardı. Amma bu yandan da özümə təskinlik verirəm ki, Turan nəticə çıxaran olsaydı, məndən qabaq o qədər tənqidlər olub ki, onlardan nəticə çıxarardı. Yəqin nəticə çıxarmaq sərf eləmir, sərfəli olanı tez eləyirlər axı. ANS onsuz da həmişə özünə sərf edən açıqlama verir. Məsələn, həmişə adət-ənənədən, düzlükdən, haqq-ədalətdən, bir sözlə müsbət cəhətlərdən danışan, başqalarının gözündə tük axtaran Mirşahin Lent.az-a deyib ki, “Adətən aparıcı efirə çıxarkən, onun geyimi üzərində hansısa firmanın brendi olarsa, ona təbii ki, reaksiya göstəririk. Turan bu maykada çıxarkən əməkdaşlarımız elə biliblər ki, adi yazıdır, onu efirə buraxıblar. Sonra bizə mesajlar gəldi ki, bəs maykanın üzərində yazılanlara diqqət edin. Turan da belə izah etdi ki, siz yazının bu tərcüməsini yox, başqa tərcüməsini nəzərə alın, yəni yazının sonu türk dilinə “sevgilim ol”, “məşuqəm ol” kimi tərcümə olunur. Yəni, “fahişəm ol” söhbəti deyil.” Mirşahinin Azərbaycan dilini gözəl bildiyinə heç bir şübhəsi olmayan hər kəsi indi bir sual düşündürə bilər ki, siz niyə ifadəni Azərbaycan dilinə deyil, məhz türk dilinə tərcümə edirsiniz, əgər türk dili deyəndə yazdığımız və danışdığımız dili nəzərdə tutursunuzsa bu da Konstitusiyamıza uyğun deyil və ziddir, çünki Konstitusiyamızda yazılıb ki, Azərbaycanın dövlət dili Azərbaycan dilidir. Hətta Anadolu türkcəsinin özündə də məşuqənin özünə belə “sən mənim məşuqəmsən” demirlər və özünə hörmət edən heç bir qadın ona “məşuqə” deyə müraciət olunmasına dözməz. Deməli belə məlum olur ki, Turan əgər sinəsində “Gilan”, “Azərcell”, yaxud “Akkord” yazılmış bir köynəklə çıxsa ona dərhal reaksiya verilərdi ki, birdən reklam olar, amma sinəndə evdə gündəlik olaraq işlətdiyin hansı sözü istəyirsən yaz çıx, sənə deyən olmayacaq ki, axı xalqın qarşısına çıxırsan, bu televiziyaya kanalları dəyişərkən qadın da, uşaq da, ruhani də, bir sözlə hər kəs baxa bilər. Mənim bildiyim Azərbaycan dilində “məşuqə” gözəl söz deyil Amma kimin üçünsə bu yaxşı ifadədirsə o zaman “Sizin məşuqəniz varmı” soruşmaq olar, baxmayaraq ki, belə sualların cavabı gecə kimi qaranlıq qalacaq. Ümumiyyətlə ölkədə söz azadlığı olmasına baxmayaraq televiziyalar bundan peşəkarcasına istifadə edə bilmirlər. Məişət problemlərini primitiv qaydada, hətta rüsvayedici şəkildə müzakirəyə çıxarmaqdansa insanların sosial problemlərini işıqlandırmaq daha yaxşı olardı. Çünki elə dövlət orqanlarının özünə də maraqlı olar ki, onların yerlərdəki nümayəndələri, yerli şöbələri necə işləyir, vətəndaşlarla necə davranır. Əgər belə verilişlər olsa onda Prezident bölgələrə səfər edəndə hüququ pozulmuş vətəndaşın Dövlət başçısına şikayət məktubu təqdim etməsinə də ehtiyac qalmaz. Yoxsa ki, Elgizin mənasız cümə axşamı, Turanın “Günə baxan”ı ilə elə ancaq günə baxa-baxa qalmaq olar, amma gündəmə baxmaq, tamaşaçı sevgisi qazanmaq olmaz. Əgər məqsəd tamaşaçı sevgisi qazanmaq deyil, efir vaxtını doldurmaqdırsa o zaman belə də davam edin.

Televiziya qeybət yeri deyil, xalqın maarifçilik ocağı olmalıdır. ANS-in “Ağıl dəryası” verilişi daha maraqlıdır, nəinki Gülnarə Məmmədovanın təqdimatında “Sehrli çıraq” verilişi. Məncə Lider televiziyasının bu verilişi efirə buraxmaması Azərbaycan televiziya tarixində çox böyük xidmət, tamaşaçı zövqünə böyük diqqətin nümunəsidir. Gülnarənin yeri isə intellektual veriliş deyil, “Qonaqlıq”da soğan soymaq, Əlikram Bayramovun səsinin incə variantı ilə şit zarafatlar etməkdir. Azərbaycan tamaşaçısı axı dekorasiyaları darıxdırıcı olan, aparıcısı ortada fırlanıb özünü nümayiş etdirərək “Cin, Xuraman gözəldir, yoxsa mən?” deyən, əlini falçılar kimi boş qaba sürtüb “Cin, nə olar tamaşaçını sevindir” söyləyən “Sehrli çıraq” kimi verilişdən nə qazana bilər? Məncə heç nə. Ona görə də bir tamaşaçının az qala üç dəfə qalib olduğu bu verilişə daha çox kilolu insanlar tamaşa edir. Ümumiyyətlə, bu gün Azərbaycan teleməkanında “Ağıl dəryası istisna olmaqla demək olar ki, intellektual yarışma praqramı yox dərəcəsindədir. Fəqət “Ağıl dəryası”nın da vaxtı düzgün seçilməyib. Bazar günü istirahət günü olduğundan əksər insanlar həmin gün yuxudan çox gec dururlar, hansısa məktəbli lap tez qalxsa belə onun səhər tezdən saat 10-da birbaşa intellektual yarışma verilişini izləməsi istənilən müsbət nəticəni verə bilməz. Televiziya tamaşaçı ilə işləsə belə olmaz. “Ağıl dəryası” çox gözəl ideyadır və onun nə zaman efirə getməsinin daha münasib olduğunu öyrənmək üçün məhz məktəblərdə kiçik bir sorğu keçirmək lazımdır ki, qoy tamaşaçı özü məhsulu nə vaxt seyr etmək istədiyini seçsin. Sorğu keçirmək, marketinglə məşğul olmaq, tamaşaçının hansı verilişləri izləmək istədiyini öyrənmək, ondan sonra televiziya məhsulunu istehsal edib ortaya qoymaq lazımdır. Dünyanın nəinki qabaqcıl televiziyaları, hətta qonşu Türkiyənin “Ordu”, “Qaradəniz” və s. əyalət telekanallları da bu cür işləyirlər. Yoxsa kim nə istəsə, nə zaman istəsə efirə versə onda nəticə də bu günki kimi olar. Bu gün televiziyanın bir problemi də budur ki, telekanallarda dəqiq bir iş bölgüsü yoxdur. Bu günlərdə “Xəzər tv”-nin xəbər aparıcılarından birini əlində mikrofon hansısa qonağa aeroportda sual verən gördüm. Azərbaycanda bütün telekanallarda belədir. Moderator xəbərin təqdimatını edir və izləyəndə görürsən ki, yenə də elə həmin adam danışır. Bu təcrübə ancaq Azərbaycana xasdır ki, xəbər aparan həm də reportyorluq eləsin. Əslində isə televiziyada hər kəsin öz yeri, öz işi olmalıdır. Əgər aparıcı həm prodüsserlik, həm reportyorluq edib, həm də montaj işinə baxacaq, sonda da xəbər moderatorluğu edəcəksə onda təbii ki, yüksək keyfiyyətdən danışmağa dəyməz. Televiziyada adi müxbir də “Brabus”da, “BMW” motosilklində işə gedib-gəlsə, avtobusda, metroda basa-basa düşməsə, ayaqqabısının tapdalanıb eybəcər vəziyyətə düşəcəyindən narahat olub kefi korlanmasa efirə də yüksək əhval ruhiyyə ilə çıxar, tamaşaçıya da müsbət enerji ötürər.

“Ay Zaur”, “Yağ kimi, “Qonaqlıq”, “El içində”, “İncə maraqlar” və s bu tip duzsuz verilişlər tamaşaçıya yaxşı heç nə aşılamır, əksinə onun zövqünü, əsəblərini korlayır, beynini yorur. “El içində” bu gün artıq elə bir nöqtəyə çatıb ki, onunla “Yağ kimi” arasında heç bir fərq qalmayıb. “Ay Zaur” isə artıq veriliş deyil, əttökən qeybət yığnağıdır. Təsadüfən belə verilişlərə baxanda yadıma Çin, Koreya istehsalı olan avtomobillərə olan münasibətim düşür. Həmişə sabun qabına bənzəyən bu avtomobillərə baxanda düşünürəm ki, görəsən bunları istehsal edəndə özləri əvvəlcə baxmır ki, bunun keyfiyyəti bir yana dursun, gözəlliyi də yoxdur? İndi eyni sualı bu televiziyalara da ünvanlamaq olar ki, balam, siz bu qeybət proqramlarınızın video yazısına özünüz heç olmasa bir dəfə baxmısınızmı? Baxın, onda özünüz deyə bilmədiyimiz daha çox nöqsanları hiss edəcəksiniz. Amma buna ümid azdır. Vaxt vardı “Elmlər Akademiyası” metrosundan Şəhidlər Xiyabanı istiqamətində hərəkət edən avtobusların konduktorları “Texniki Universitet, Space Tv, Əzizbəyov heykəli” qışqırırdılar, amma xeyli vaxtdır ki, “Texniki Universitet, kinostudiya, Əzizbəyov heykəli” qışqırırlar. Məncə televiziyanın rəhbərliyi ictimai nəqliyyatdan istifadə etmədiyindən bu nüansdan xəbərsizdir, yoxsa nəzərə alıb bir-iki keyfiyyətli müəllif proqramının hazırlanmasına imkan yaradardı. Səhərin gözü açılmamış insanları üstü boş stolların ətrafına toplayıb onlara fonoqramlı konsert verən “Hər səhər”, maraqsız söhbətlərlə yadda qalan “Kiçik Qala” kimi verilişlərdənsə Mehriban Ələkbərzadənin Azərbaycan tarixinin əyani öyrədilməsinə yönəlik müəllif proqramı, yaxud siyasətdən uzaq, daha çox publisistik veriliş kimi tanınan “Gecə kanalı”nın efirə getməsi daha yaxşı olardı.

İndi kimlərsə özlərinə haqq qazandırmaq üçün müxtəlif bəhanələr gətirəcək, bizlik deyil deyəcəklər. Amma az-çox dünyagörüşü olan hər kəs bilir ki, əgər telekanal rəhbərləri istəsələr siyasətdən kənar o qədər maraqlı verilişlər təqdim edə bilərlər ki... Təbii ki, əgər istəsələr. Televiziyada indi də aparıcı olan tanışlarımdan biri danışır ki, “bir dəfə verilişin ortasında redaktor qulağıma dedi ki, bəs “zamokun açıqdır, reklam elan elə, çıx qırağa bağla”, ondan sonra həyəcan məni boğdu ki, yəqin indi məni ya danlayacaq, ya da işdən atacaqlar, amma əksinə oldu, bundan sonra daha diqqətli olacağımı bildirəndə dedilər ki, “narahat olma, deməli veriliş baxılan verilişdir ki, tamaşaçı zamoka da diqqət yetirir”. Məncə bu teleməkanın hansı vəziyyətdə olduğunu təsvir etmək üçün kifayətdir. Sonra da deyirlər ki, tamaşaçının dəqiq, qərəzsiz və vicdanlı olmasını arzu edirik. Cənablar, tamaşaçının dəqiq, qərəzsiz və vicdanlı olmasını arzu etmək yox, ona dəqiq, qərəzsiz və vicdanlı məhsul təqdim etmək lazımdır. Zatən tamaşaçı istehlakçı olduğu üçün həmişə haqlıdır, elə deyilmi?

Xanlar Xoca

İsrail "Eurovision"da liderlik edir

İsrailin "Eurovision" mahnı müsabiqəsində qalib olmaq şansı yüksək qiymətləndirilir.

Britaniyanın William Hill bukmeker kontorunda İsrail Harel Skaatın ifa etdiyi "Milim" "("Söz") mahnısının qalib gələcəyinə inananların say çoxluğuna görə liderlik edir. Esctoday.com saytının verdiyi məlumata görə, ikinci yerdə Azərbaycan təmsilçisi Səfurə Əlizadənin "Drip drop" mahnısı qərar tutub.

5/1 Israil

11/2 Azərbaycan

6/1 Danimarka

15/2 Norveç

10/1 Xorvatiya

12/1 Yunanıstan, Ermənistan və İsveç

14/1 Almaniya

20/1 Belçika

25/1 Ukrayna

33/1 Slovakiya, Islandiya, Böyük Britaniya, Irlandiya və Türkiyə

40/1 Moldova, İspaniya və Rumıniya

50/1 Rusiia, Malta, Lithuania, Kipr və Gürcüstan

66/1 Bosnia-Herzegovina, Estoniya, Albaniya və Serbiya

80/1 Finlandiya və İsveçrə

100/1 Latviya, Belarus, Portuqaliya, Fransa, Bolqarıstan və Niderland

150/1 Sloveniya

200/1 Macedoniya və Polşa

Röya-Nadir çəkişməsinə millət vəkillərindən reaksiya gəldi

Röya ilə bəstəkar Nadir Əzimov arasında yaşanan qalmaqala nəhayət millət vəkilləri də reaksiya verdilər.

"Mərkəz" qəzetinin verdiyi məlumata görə, qalmaqala münasibət bildirən millət vəkilləri də hər iki sənətçini barışığa səsləyiblər.

Millət vəkili, Respublika Uşaq Təşkilatının sədri Gülər Əhmədova: Röyanın açıqlamasını oxudum və həmin açıqlama o qədər səmimi idi ki, istənilən adam bunu üzrxahlıq kimi qəbul edə bilər. Ümumiyyətlə, mən bunu açıqlama yox, üzrxahlıq adlandırıram. Qeyd edim ki, həyatında çox ciddi faciələr yaşamış bir xanıma (bəstəkar Nailə Mirməmmədli nəzərdə tutulur-c.S) onun dəstək durması, açığı məndə Röyaya qarşı böyük simpatiya yaratdı. Buna görə mən ona təşəkkur də edirəm. Röyanın özünün sonradan səhvini başa düşməsi və qəzetdə də üzrxahlıq etməsi ən səmimi etirafdır. Nadir müəllimi də kübar və mədəni insan kimi tanıyıram, bəstələdiyi musiqiləri də onun haqqında belə yüksək fikir söyləməyə əsas verir. Əminəm ki, o da eyni cür addım atacaq. Mən tarixi bir faktı misal çəkmək istəyirəm; Makedoniyalı İsgəndər Bərdə hökmdarı Nüşabəyə qarşı hücuma keçmək istəyir. Nüşabə ona məktub yazır ki, əgər sən məni məğlub etsən, deyəcəklər ki, bir qadın üzərində qələbə çaldın. Yox, əgər mən sənə qalib gəlsəm, onda da deyəcəklər ki, bir qadının qarşısında aciz qaldın. Hər iki halda, belə məsələlərdə kişilər uduzur. Bu mənada, istəməzdim ki, mənim özünə və sənətinə böyük hörmət bəslədiyim Nadir müəllim uduzsun. Buna görə də əminəm ki, Nadir müəllim Röyanın üzrxahlığını doğru-duzgün qəbul edəcək və öz şikayətini geri götürəcək. Çünki artıq Röya da bir ana kimi bu mübahisənin ağrısını-acısını, stresini yaşayıb və bətnindəki körpəsini itirib. Nadir müəllim böyüklük eləsin və bu məsələyə birdəfəlik son qoysun. Çünki kimsə qadın olaraq qadını müdafiə etməyə başlayıbsa, bu, özü-özlüyündə gözəl bir tendensiyadır."

Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin sədri, millət vəkili Nizami Cəfərov: "Hesab edirəmki, belə məsələlər, mübahisələr məhkəmə səviyyəsində həll olunmamalıdı, ümumiyyətlə, məhkəməyə qədər gedib çıxmamalıdır. Mən efirdən də baş verənləri görüb izlədim, müğənni Röyanın da bəstəkar xanımı müdafiə etməsinin şahidi oldum. Deyim ki, hər iki bəstəkara-Nailə xanım Mirməmmədli və Nadir Əzimova həm musiqiçi, həm də şəxsiyyət kimi böyük hörmətim var, qabiliyyətli bəstəkarlardır. İstərdim ki, bu məsələdə Nadir Əzimov Azərbaycan kişisi kimi ilk addımı atsın və barışıq, sülh yoluyla mübahisəyə son qoysun. Formasından asılı olmayaraq, qadınla mübarizə anlayışı yoxdur."

Millət vəkili, bəstəkar Novruz Aslan: "Mən hesab edirəm ki, hər üç insan- bəstəkar Nailə Mirməmmədli, Nadir Əzimov və Röya tanınmış sənətçilərdir, onların reklama ehtiyacları da yoxdur. Arada əgər, xoşagəlməzlik olubsa, üstəgəl də Röya xanım qəzet vasitəsilə Nadir Əzimovdan üzrxahlıq edibsə, hesab edirəm ki, Nadir Əzimov iddiasını geri götürəcək. Xüsusən də Novruz bayramı ərəfəsində bu, daha xoşagələn, hörmətli bir jest olardı. Nadir müəllim bu addımı atacaq, çünki mən o bəstəkarı mədəni bir insan kimi tanıyıram. Söz yox ki, məhkəmədə haqqını tələb etmək onun öz işidir, amma barışıq addımı daha məntiqli addım olardı."

Show-biznes.az

Flora Kərimova məhkəməni aldatmaq istəyib?

Vəkil Anar Elmanoğlu: "Saxta sübutla əsassız ittiham irəli sürdüyünə görə Flora Kərimova və ona diski təqdim etmiş jurnalist haqqında qanun çərçivəsində tədbir görülməsinə çalışacağıq".

Xalq artisti Flora Kərimova ilə rejissor Sərxan Kərəmoğlu arasında uzun müddətdir davam edən məhkəmə çəkişməsi sona çatmaqdadır.

Məlumat üçün qeyd edək ki, S.Kərəmoğlu tərəfindən şərəf və ləyaqətinin təhqir olunduğunu iddia edən F.Kərimova rejissoru Cinayət Məcəlləsinin 147 və 148-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi üçün xüsusi ittiham qaydasında Səbayel rayon məhkəməsinə verib. S.Kərəmoğlu tərəfindən təhqirə məruz qaldığını iddia edən xalq artisti maddi sübut kimi bir ədəd CD diski də məhkəməyə təqdim edib.

Əldə etdiyimiz məlumata görə, məhkəmənin gedişatı zamanı S.Kərəmoğlu sübut kimi təqdim olunan diskin montaj edildiyini iddia edərək bu məsələnin aydınlaşdırılması üçün ekspertiza keçirilməsini istəyib. Məhkəmə ekspertiza təyin edib və ekspertlər tərəfindən diskin həqiqətən də montaj edildiyi barədə rəy verlib.

Bu məlumatı dəqiqləşdirmək və münasibət öyrənmək üçün F. Kərimova ilə əlaqə saxlamaq cəhdimiz baş tutmadığından suallarımızı hazırda xaricdə olan S.Kərəmoğlunun vəkili Anar Elmanoğluya ünvanladıq. Vəkil məlumatın doğruluğunu təsdiqləyərək bildirdi ki, " həqiqətən də ekspert rəyi ilə diskdə 10-dan artıq yerdə montaj müdaxiləsi aşkar edilib. Ekspertiza nəticəsində məlum olub ki, fonoqramın 25-ci saniyəsində məntiqi rabitə pozulub, faydalı siqnal itib ki, bu da fonoqramın qısamüddətli pozulduğunu göstərir. Həmçinin fonoqramda 1dəqiqə 56-sı saniyədə, 2 dəqiqə 32-ci saniyədə, 4 dəqiqə 27-ci saniyədə və digər yerlərdə keçid siqnallarına rast gəlinib, yazılışın davamlılığının pozulduğu aşkar olunub. Bununla da məhkəməyə təqdim olunmuş yeganə sübutun saxtalaşdırıldığı aşkarlanıb. Ona görə də biz hazırda sübutların saxtalaşdırılmasına və əsassız ittiham irəli sürülməsinə, eyni zamanda iş vaxtının alınmasına, maddi və mənəvi zərərin vurulmasına görə Flora Kərimova haqqında müvafiq hüquq-mühafizə orqanlarına və məhkəməyə şikayət etməyi planlaşdırırıq. Həmçinin həmin diski F.Kərimovaya təqdim etmiş jurnalist haqqında da tədbir görülməsi üçün qanun çərçivəsində müəyyən addımlar atmaq planımız var. Ola bilsin ki, həmin jurnalist sübut kimi təqdim olunan və montaj edildiyi aydınlaşdırılan məlum CD diski xalq artistinə təqdim etməklə sənətçilər arasında qalmaqal yaratmağa çalışıb."

Qeyd edək ki, iş üzrə məhkəmə prosesi martın 19-da saat 12-də Səbayel rayon Məhkəməsində hakim Elnur Həsənovun sədrliyi ilə davam etdiriləcək.

Elmarı kim öldürüb?

Elmar Hüseynov da işğal olunmuş torpaqlarımız kimi ildə bir dəfə ölümünün ildönümü ərəfəsində yada düşür. Sonra unudulur. Amma bu il xatırlanma bir az uzandı. Səbəb də məlumdur. Həbsdə olan Eynulla Fətullayev hadisədən bir neçə il keçdikdən sonra indi sifarişçi və qatillər haqqında məlumatlı olduğunu iddia edir. Və ən qəribəsi budur ki, Eynulla da daxil olmaqla bəzi insanlar hələ də bu qətldə Azərbaycan hakimiyyətini və ya onun hansısa qurumunu günahlandırmaqda, yaxud da adını hallandırmaqda davam edirlər. Amma nəzərə alanda ki, ölkədə baş verən ən xırda hadisə də beynəlxalq səviyyədə məhz mövcud hakimiyyətin zərərinə işləyə bilər, o zaman Elmarın qətlinin sifarişçilərinin də ölkədən kənarda olması heç bir şübhə doğurmur. Elmar 2005-ci il martın 2-də qətlə yetirildi. 2003-cü ildə Gürcüstanda, 2004-cü ildə isə Ukraynada “narıncı inqilab” baş vermişdi və artıq Azərbaycanda da aşkar surətdə “narıncı inqilab” haqqında danışılır, yazılır, bir çoxları narıncı rəngdə geyinirdilər. Halbuki həmin ilin dəbdə olacaq rəngləri haqqında danışan stilistlər, modelyerlər narıncı rəng haqqında heç nə deməmişdilər. Hər şey sanki hansısa gizli ssenariyə uyğun şəkildə gedirdi.
2005-ci il seçkiləri Prezident İlham Əliyevin hakimiyyəti dövründə ilk parlament seçkiləri olduğu üçün təbii ki, ölkədə sabitliyin olması, nəinki jurnalistlərin, adi vətəndaşların da burnunun qanamaması hamıdan çox məhz dövlət başçısının, sonra isə hüquq-mühafizə orqanlarının marağında idi. Amma bu İlham Əliyevin müstəqil siyasət həyata keçirməsini istəməyən, Qarabağın güzəştə gedilməsinə nail ola bilməyən, ölkədə marionet bir hakimiyyət formalaşdıra bilməyən xarici qüvvələrin marağında ola bilərdi. Qatil olduğu güman edilən şəxslərin “narıncı inqilab”ın baş verdiyi Gürcüstanda gizlənməsi və indiyədək də Azərbaycana təhvil verilməməsi, gürcü hüquq-mühafizə orqanlarının müxtəlif bəhanələrlə onları təhvil verməkdən boyun qaçırması, həmçinin Azərbaycana təzyiqlərin artdığı bir məqamda Eynullanın məlum açıqlamalarla çıxış etməsi doğurdan da istintaqın qatilin izinə düşdüyünü, doğru yolda olduğunu, amma bu gün də onu əsassız iddialarla doğru yoldan yayındırmaq istəyən qüvvələrin mövcudluğunu ortaya çıxarır.
Elmarın da qətlinin sifarişçiləri və səbəbləri nə vaxtsa tam bəlli olacaq, ola bilsin sabah, ola bilsin 30, yaxud 50 ildən sonra. Amma mütləq olacaq. 50 il demişkən yadıma ABŞ-ın Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi haqqında oxuduqlarım düşdü. Sən demə bu idarə təkcə ABŞ-ın təhlükəsizliyinin keşiyində dayanmır, həm də xarici dövlət başçılarına qarşı sui-qəsdlər sifariş edir, xarici və yerli jurnalistləri qanunsuz təqib edirmiş. Bu barədə məlumatlar 2007-ci ildə ABŞ MKİ özünün 50 illik fəaliyyətini əks etdirən bir çox sirrlərin üstünü açandan sonra ortaya çıxıb.
Şübhəsiz ki, bir gün Elmarın da qətlinin üstü açılacaq və Azərbaycan hakimiyyətinə heç bir bağlılığı olmayan əsl sifarişçinin kimliyi hamımıza aydın olacaq.

Xanlar Xoca

İmpotent cəmiyyət

Korrupsiyadan, rüşvətxorluqdan demək olar ki, bütün cəmiyyət danışır, amma bu neqativ halları yaradan da elə yaşadığımız cəmiyyətin özüdür. Bu barədə çox yazıb, çox danışmışıq, amma vəziyyətin dəyişməməsi yenidən yazmaq ehtiyacı olduğunu göstərir. 8 Mart bayramı öncəsi təhsil naziri Misir Mərdanov bəyan etdi ki, heç kim məktəbdə hədiyyə üçün pul verməsin, heç kim də pul yığmasın, əgər bu qadağaya məhəl qoyan olmasa məktəblilər və valideynlər şikayət üçün yaradılan imkanlardan istifadə edib “qaynar xəttə” baş verənləri bildirsinlər. Bayram bitdi, kimsə hədiyyə qazandı, kimsə də işini itirdi. Məlum oldu ki, dövlət rüşvətxorluğa qarşı mübarizə aparır. 10 məktəb direktoru işdən çıxarıldı, halbuki həmin məktəblərdə oxuyan şagirdlərin valideynlərinin günahı o direktorlardan az deyil. Bəlkə də hansısa direktorun təşəbbüsü ilə deyil, elə hansısa müəllimin və ya yaltaq valideynin təşəbbüsü ilə pul yığımına başlanıb, nəticədə isə direktor işdən azad edilib.

Təbii ki, direktor müəssisənin rəhbəri kimi təhsil ocağında baş verənlərdən xəbərdar olmalı, müəllimin təlim verməklə, yoxsa pul yığmaqla məşğul olduğunu bilməlidir. Amma valideyn də axı öz övladının, dövlətin gələcəyi naminə maraqlanmalıdır ki, məktəbdə hansı proseslər cərəyan edir və niyə hansısa müəllim hər gün və ya hər ay uşağa “pul gətir” deyir. Amma maraqalanırlarmı? Təbii ki, xeyr. Məsələn bayram ərəfəsində çox insanlarla qarşılaşdım ki, “uşaqdan məktəbdə hədiyyə üçün pul istəyirlər, verməsən attestat görməyəcəksən deyirlər” söyləyib hökumətdən narazılıq edirdi, amma hansına elə hökumətin nümayəndəsi olan təhsil nazirinin bəyan etdiyi “qaynar xətt”ə müraciət etməyi məsləhət bildimsə hamısı “20 manata görə özümü biabır edəsi deyiləm ki”, “şikayət eləsəm uşağımı gözümçıxdıya salacaqlar” deyib imtina etdi. Bu cəmiyyət həmişə belə olub, elə Sovet dövründə də.

Kim nə deyirsə desin, mən tam əminəm ki, korrupsiyaya şərait yaradan bu cəmiyyət özüdür və “yuxarılar” korrupsiyaya qarşı nə qədər mübarizə aparsalar da “aşağılar” ən ləyaqətli məmuru da yoldan çıxarıb cibinə nəsə dürtməyə cəhd etməklə bu mübarizəni effektsiz bir hala gətirirlər. Bu bilirsiz nəyə oxşayır? Yol polisi yol hərəkət qaydalarını pozan sürücüləri inzibati qaydada cərimələyir, amma həmin sürücülərə problemlər yaradan, bir çox hallarda qəza vəziyyətlərinin səbəbkarı olan, sərxoş kimi keçidi saxlayıb hasardan aşıb yol keçən piyadalar heç nə olmamış kimi yolarına davam edirlər. Bizim cəmiyyət həmin piyadalara daha çox bənzəyir. Rüşvətxorlar cəzalandırılır, amma onları rüşvətxor edən yaltaqlar, “verənlər” cəzasız qalır. Cəmiyyət o qədər impotentləşib ki, ona yaradılan imkandan istifadə edib haqqını da tələb etmir, əksinə həkimə verir, polisə gedir verir, məhkəməyə gedir yenə verir, hara gedirsə verir və bir gün verməyəndə qapılar üzünə bağlanır. Ona görə də bu verməyi tərgitmək lazımdır. Yoxsa hansısa məmuru işdən çıxarmaqla heç nə dəyişən deyil. Cəmiyyət birinci özünü dəyişməlidir, cəmiyyət dəyişsə onun içindən çıxan məmurlar da dəyişəcək.

Xanlar Xoca