Anadolu türkcəsində çox bəyəndiyim bir məqam var. Türklər “kişi” sözünü adam mənasında işlədirlər. Azərbaycan dilində isə “kişi” sözü cinsi mənsubiyyəti ifadə edir. Ona görə də bu gün bu sözün hər iki mənasından istifadə etmək istəyirəm.
Bazar iqtisadiyyatı, biznes deyəndə bəziləri çox irəli gedərək son illərdə az qala mənəviyyatını da satışa qoydu, kimi evini satdı, kimi də namusunu. Biri cinsini dəyişdi, digəri sifətini. Sonra da saç yoldular və xoruz savaşları başladı. Hər kəs özünün haqlı, qarşı tərəfin günahkar olduğunu sübut etməyə çalışa-çalışa olan qalan hörməti də ayaq altına atdılar. Bu proses hələ də davam edir və bu işdə əxlaqsız müğənnilərə bəzi televiziyalar şərait yaradırlar. Halbuki elə əxlaqsızların yeri ekran yox küçədir. Əgər bir müğənni efirə qoşulub münasibət bildirmək istəyəndə ağzı söyüş və təhqirlə açılırsa, sonra da bu “münasibət bildirmə” məhkəmə predmetinə çevrilirsə o müğənninin yeri ən yaxşı halda küçədir, eləsini efirə buraxan da elə onun tayıdır. Bax elələrinə adam demək istəyir ki, “adam kişi olar”.
Qadın da, kişi də gərək birinci adam ola. Adam olmağın da şərtləri var. Deyirlər ”Çağırıldığın yerə ar eləmə, çağırılmadığın yeri dar eləmə”. Əgər səni sayıb, adam bilib harasa dəvət ediblərsə, gələcəyini deyib də, bir saat qalmış mesaj yazıb gələ bilməyəcəyini, qarnının ağradığını bəhanə edəcəksənsə səndən nə adam olar, nə də ki kişi. Kişi verdiyi sözü tutar, söz verib dalından qaçana nə deyilirsə hamı bilir. Amma bir tərəfdən belələrini qınamaq da olmur. Bütün günü xoruz kimi döyüşənlərdən başqa nə gözləmək olar ki?! Kişi əzilib büzülməz, üzünə pudra, dodağına pomada sürtməz,qaşını dartıb alnına qoymaz, sinəsinə silikon qoydurub, dodağına gel vurdurub özünü Bagiraya oxşatmaz. Kişi kşi kimi olar. Əgər özünə kişi deyən biri qadın kimi gözəllik salonuna, estetik mərkəzə gedəcəksə ondan adamlıq gözləmək özü də axmaqlıqdır. Keçmiş Sovet dövründə belələrini psixi xəstə kimi dəlixanaya salır, ya da məcburi müalicəyə cəlb edirdilər, indi isə efirə çıxarıb əlinə mikrofon verirlər. Belə yerdə Kamran Həsənlinin "Qoluboy"lar efirdən düşmür” sözlərini xatırlamamaq olmur. Telekanalların bəzi aparıcıları ya maviləşib,ya da artıq maviləşmək üzrədir. Avropaya inteqrasiya deyəndə yəqin bəziləri hələ də elə düşünürlər ki, azlıqların faizi artırılmalıdır, ona görə də bəzi özəl telekanallar bu siyasəti asta-asta həyata keçirirlər. Qaşını götürən, burnunu rəndələyən müğənnicik “kişi”lər həmin televiziyaların artıq simasına çevrilməkdədir, külək əsir, onlar münasibət bildirir, yağış yağır yenə onlar, kiminsə ailəsi dağılıb onlar, kimisə evləndirirlər yenə də onlar. Hanı bəz bu millətin əsl sənət nümayiş etdirən sənətkarları? Dünyada Azərbaycan musiqisini bu gün Alim Qasımov və Sevda Ələkbərzadə tanıdır, Türkiyədə Azərbaycanın müasir estrada musiqisini Brilyant Dadaşovaya görə tanıyırlar, Qarabağ, Azərbaycan-Türkiyə dostluğu deyəndə Türkiyədə hər kəs Azərinin populyar etdiyi “Çırpınırdı Qara dəniz” mahnısını zümzümə edir, bəs niyə efirdə onlar deyil, küçə musiqiçiləri at oynadır görəsən? Niyə efirdə Şövkət Ələkbərova, Rübabə Muradova, Rəşid Behbudov, Gülağa Məmmədov, Məmmədbağır Bağırzadə kimi sənətkarların, canlı əfsanəmiz olan Zeynəb Xanlarovanın deyil, hansısa tin uşağının mahnıları səsləndirilir? Biri deyir “başım ağrıyor”, o biri deyir “ay qız oyan” və s. Gənclərin musiqi zövqü korlanır, yaşlıların isə əsəbləri. Ağcaqum çöllərində min oyundan çıxan, atasını qapısından qovanın biri də bu gün Azərbaycan səhnəsində ulduzluq iddiasındadırsa, fəxri adı olmadığından gileylidirsə, vay bizim halmıza, vay musiqimizin halına. Üzeyir Hacıbəyov əgər bilsəydi ki, onun az qala əlifbasını yaratdığı Azərbaycan musiqi sənəti bu kökə düşəcək, səhnəmizdə bagiralar, natavanlar, röyalar, rəqsanələr,xuramanlar, xatirələr, ildə ən azı bir dəfə plastik əməliyyat keçirən xoruzlar meydan sulayacaqlar yəqin ki, başqa peşə seçərdi. Kişi də qaşını alar, özünü braziliya qızlarına oxşadar? Kimin gəlinisən, axı sən qaşını alırsan? Adam kişi olar! Amma təbii ki, bu sözüm xoruzlara aid deyil, çünki xoruzlar bioloji cəhətdən quşlar fəsiləsinin toyuqkimilər dəstəsinə aiddirlər.
Xanlar Xoca
0 коммент.:
Отправить комментарий