Söz azadlığı

Son illər ən çox eşitdiyimiz söz “söz azadlığı” və “insan hüquqları”dır. Amma bu sözdən ən çox istifadə edib ölkədə söz azadlığının olmamasından danışanlar elə özləri söz azadlığını nə sevir, nə də kiminsə fikir və vicdan azadlığına hörmət edir. Hələ bu azmış kimi arada eləsi olur ki, kiminsə müəllif haqqına da iddia etməyə qalxır. Məsələn bu günlərdə “Exo” qəzetində araşdırmaçı jurnalist Seymur Kazımovun Danimarkalı redaktor Fleminq Roce ilə müsahibəsini oxudum. Düzü tanınmış insanları, müqəddəsləri təhqir etməklə Herostatlıq eşqinə düşənlərə nə qədər nifrət etsəm də hər halda bu müsahibəni xəstə düşüncəli bir insanın nələr fikirləşdiyini öyrənmək məqsədilə oxudum. Amma sonradan Facebookda müsahibədən də maraqlı müzakirələrin şahidi oldum. Sən demə, 1 il əvvəl alınan müsahibənin indi işıq üzü görməsinin xüsusi səbəbi varmış. Əgər müsahibəni alan jurnalist müəlliflikdən imtina etsəymiş, yazının altında başqasının imzasının getməsinə razılıq versəymiş başıbəlalı müsahibə 1 il əvvəl ortaya çıxarmış. Bu da sənə söz azadlığı, müəlliflik hüququ. Təbii ki, S.Kazımov da iftira, böhtan dolu bir yazı yazsa, ya da müsahibə alsaydı heç kim ondan müəlliflikdən imtina etməyi istəməyəcək, əksinə üzündən öpüb yazısını dərhal səhifəyə qoyacaqdılar. Ədalətdən, azadlıqdan danışanların söz azadlığına sevgisi bax budur. Başqa bir misal. “Azadlıq” qəzetinin yazarı Arzu Abdullanın “Yeni nəsil” Jurnalistlər Birliyinə qarşı iddiası məhkəmə tərəfindən rədd edildi. Həmişə söz azadlığından, insan hüquq və azadlıqlarından, jurnalist hüquqlarından danışanlar, iqtidarı azad sözü boğmaqda günahlandıranlar, palaz-palaz hesabatlar hazırlayanlar bir maraqlanmadılar ki, görəsən bu jurnalist nədən narazı qalıb, problemi nədir? İndi Arzu Abdulla hökumətdən kimisə məhkəməyə versəydi nə olacaqdı? Bax əsl həngamə onda qopacaqdı. O zaman işlədiyi qəzetdə onun iddiası ilə bağlı informasiyanı dərhal manşetə çıxarar, məhkəmə çəkişməsini sonadək diqqətdə saxlayar, hüquq müdafiəçiləri isə hər gün bir hesabat hazırlayardılar, “Sərhədsiz reportyorlar”, “Articl 19” və s təşkilatların Azərbaycana turist səfərləri təşkil olunacaqdı. Deməli bu ölkədə söz azadlığı, insan hüquqları mövzusu ətrafında hay-küy salanların özləri heç söz azadlığına əhəmiyyət vermir, istədikləri anda onu ayaqlamaqdan çəkinmirlər. Hərə söz və fikir azadlığını öz istədiyi kimi qavrayır və tələb edir. Təəssüf ki, kimi onu hamı üçün, kim isə yalnız özü üçün arzulayır.

Xanlar Xoca